نازنین دلشادیان
بسم الله الرحمن الرحیم

نازنین دلشادیان دانشگاه آیت الله کمالوند استان لرستان              

تشریح (آناتومی) قورباغه :

مورفولوژی و اناتومی خارجی :

 تشریح داخلی:   dissection

دستگاه گوارش، دستگاه گردش خون، دستگاه تنفسی، دستگاه عصبی، دستگاه اسکلتی، دستگاه ماهیچه ای، دستگاه دفعی، دستگاه تولید مثلی  

*تفاوت قورباغه و وزغ :

قورباغه :

روزفعال، پوزه نوک تیز(مثلثی)، دارای قدرت جهندگی بالا، پوست نازک ولزج ودرانواع نربر روی ناحیه دست (اندام حرکتی جلویی) دارای پینه ستبرودردوطرف دهان دارای کیسه های صوتی که باپرکردن کیسه هاازهواوفرستادن هوابه بیرون ایجادصوت می کنندهستند، دست کوتاه، پاهای بلند، دست وپاهاهرکدام به ترتیب دارای4 انگشت در دست و5انگشت درپاهستند، بین انگشتان پاپرده وجود دارد که برای شناوری به کارمی رود، چشم ها درشت وسقف جمجمه بیرون زدگی دارند.

طریقه کشتن نمونه:

1-کلروفورم، اتر

2-نخاعی کردن

کشتن نمونه از طریق نخاعی کردن:

ابتدا بايد جانور را قطع نخاع کرد که اين عمل شامل سه مرحله است :
    الف . بوسيله ي سوزن تشريح از حد واسط دو چشم به طرف پاهاي جانور حفره اي را پيدا مي کنيم که به اين حفره «روزنه ي پيمانه اي » 
    مي گويند . سپس سوزن را به داخل بدن مي فشاريم تا حالت شکستن استخواني را احساس کنيم که اين شکستن ارتباط بين مغز و نخاع 
    جانور را قطع مي کند و از درد کشيدن جانور جلوگيري مي کند . 
    ب . سپس سوزن را از همان حفره ي داخل ستون فقرات ، به طرف پاهاي جانور برده و اعصاب نخاعي جانور در ناحيه ي مهره ها را به طور کامل
    از بين مي بريم . اين عمل را تا زماني که پاها به طور کامل صاف نشده است ادامه مي دهيم .
    عمل تخريب اين اعصاب با سوزن تشريح به صورت جلو و عقب بردن و به طور همزمان چرخش سوزن در ستون فقرات انجام مي گيرد .
    ج . سوزن را از همان حفره به طرف سر و مغز جانور داخل مي کنيم و با دو حرکت دايره اي کوچک و بزرگ به ترتيب مغز را تخريب مي کنيم .
    هشدار : دقت شود در هنگام تخريب مغز ، سوزن را به آرامي حرکت دهيم زيرا ممکن است دچار خونريزي شود و يا سوزن از دهان جانور بيرون
    آيد و کار را براي تشريح کننده مشکل کند .
    بعد از اتمام کار بايد مطمئن شويم که جانور به طور کامل قطع نخاع شده و بيهوش است .
    هشدار : اگر قطع نخاع به طور کامل انجام نشده باشد جانور درد کشيده و در هنگام تشريح ممکن است به هوش آيد. و کار را در ادامه مشکل  
    کند.
    به اين منطور يکبار سوزن تشريح را به آرامي به چشم چپ جانور مي زنيم اگر تحريکي از سوي جانور ديده نشد مغز بخوبي تخريب شده است. 
    بار دوم سوزن را به پاها مي زنيم اينبار هم اگر تحريکي ديده نشد تخريب نخاع جانور بخوبي انجام گرفته است.
    سپس جانور را به پشت مي خوابانيم و آنرا فيکس مي کنيم . ابتدا بايد پوست را جدا کنيم که اين عمل به راحتي انجام مي گيرد . سپس نوبت
    به جدا کردن عضلات مي رسد که در اين مرحله بايد مواظب باشيم به امحاء و احشاء جانور صدمه نزنيم. در مرحله بعد هم پوست و عضله را 
    فيکس مي کنيم . 
    اين نکته را هم بايد درز نظر داشته باشيد که در هنگام جدا کردن عضله ها مراقب باشيد سياهرگ شکمي پاره نشود زيرا تپش قلب مي ايستد
    و جانور مي ميرد

aplud.com/fq8gn.jpg

شرح آزمایش:

ابتدا نمونه را به پشت می خوابانیم ودست وپاهایش فیکس می کنیم. برای تشریح نمونه ومشاهده کردن اندام های داخلی آن ابتدا باید ازحد فاصل بین پاهامقداری پوست رابه سمت بالا می کشانیم وباقیچی مخصوص منفذکوچکی درناحیه پوست ایجادمی کنیم واین منفذ رابه سمت جلوادامه می دهیم

سپس پوست رادرناحیه پاهاودست هابازمی کنیم که دراین حالت پوست تقریبآجداست. جاهایی که پوست اتصال به ماهیچه داردراازهم جدامی کنیم وپوست جداشده رافیکس می کنیم. برای مشاهده ی اعضای درونی قورباغه دوباره باید منفذی ایجاد کنیم ولی این بار در طرفین بدن منفذ ایجاد می کنیم زیرا اگر از وسط ودر حد فاصل بین پاها منفذ را ایجاد کنیم سیاهرگ را پاره خواهیم کرد که پاره شدن آن باعث می شود که تمامی سطح اندام های داخلی بدن نمونه پرازخون شود و تشریح به خوبی صورت نمی گیرد

به همین علت از طرفین و کمی بالا ترازپاها برش می دهیم. حالا این منافذ را به سمت جلوادامه می دهیم تا اینکه به یک استخوان می رسیم که با قیچی استخوان بر آن را می شکنیم. دراینجا گوشتی را که جدا کرده ایم را به سمت پایین می کشانیم و چون سیاهرگ در وسط پاها قرار داردباید گوشت جدا شده را به آرامی با دست از سیاهرگ جدا کنیم.

دربدن جانور می توانیم به وضوح قلب را مشاهده کنیم که دارای دهلیز راست ودهلیز چپ ویک بطن است زیرا قلب قورباغه سه حفره ای است وفقط یک بطن دارد و به همین علت دارای گردش خون ناقص است. دلیل ناقص بودن گردش خون قورباغه ها ترکیب شدن خون اکسیژن دار و بدون اکسیژن است. یعنی خونی که وارد دهلیز راست می شود،خون فاقد اکسیژن است زیرا وقتی که به بافت ها می رود اکسیژن خود را از دست می دهد ودارای دی اکسید کربن می شود وخونی که وارد دهلیز چپ می شود خون دارای اکسیژن است یعنی خونی است که از شش ها آمده است. اما چون قلب قورباغه یک بطن داردهر دو خون وارد آن بطن می شوند و خون دارای اکسیژن و بدون اکسیژن با هم ترکیب می شوند و به همین علت می گوییم گردش خون از نوع ناقص است. در زیر قلب ناحیه کبد وجود دارد که دارای کبد چند قسمتی است. در زیر کبد می توان کیسه صفرا را هم مشاهده کرد که مانند یک دانه ماش است.

http://i1.tinypic.com/833gpjr.jpg

در تشریح قورباغه اندام های دستگاه گوارش را می بینیم و می دانیم که کبد بزرگترین غده ی بدن است  و چون کیسه صفرا دارد دارای غده ی برون ریز است که ترکیباتش را به درون لوله گوارش یا خارج بدن می ریزد.

در بدن جانور معده را مشاهده می کنیم که تقریبآ سفید تا شیری رنگ است و از طریق مری به ناحیه دهانی متصل است که اگر معده باز شود می توان بقایایی از حشرات را مشاهده کرد.

بعد از ناحیه معده بخشی به نام دوازدهه دیده می شود که دراین بخش غده دیگری  به نام پانکراس را مشاهده می کنیم که بعد از معده در محل دوازدهه قرار دارد که هم هورمون درون ریز دارد وهم برون ریز.

بعد از بخش دوازدهه روده شروع می شود که روده در این جانوران خیلی بلند نیست زیرا این موجودات رژیم گوشت خواری دارند ولی در جانورانی که رژیم گیاه خواری دارند روده بسیار بلند است و به این علت مشاهده می شود که گوشت خواران کوچک تر از گیاه خواران هستند.

یک بخش دیگربه نام پرده صماخ که بخش های مختلف روده را به هم متصل می کند وجود دارد که درون رگ های خونی است که این رگ های خونی  مواد غذایی را از روده می گیرند و از طریق یک سیاهرگ وارد کبد می کنند.

یک غده ای در همان اطراف دیده می شود که طحال نام دارد. طحال محلی است که گلوبول های قرمز در آنجا از بین می روند و تبدیل به بخش های اولیه می شوند ودوباره بازسازی می شوند.

با توجه به پینه ستبر و کیسه های صوتی متوجه شدیم که نمونه نراست به همین علت نمونه دارای بیضه است که یکی در سمت راست و دیگری در سمت چپ قرار دارد و بر روی بیضه یک سری اجسام چربی وجود دارد که انگشتی شکل است. بیضه سیستم تولید مثلی است.

قورباغه همچنین دارای سیستم دفعی هم هست که سیستم دفعی آنها کلیه هاست که به ستون مهره ها چسبیده اندو یکی در سمت راست و یکی در سمت چپ قرار دارد.

و اما سیستم تنفسی قورباغه ها یعنی شش ها در زمان بیهوشی کوچک می شوند ولی در حالت عادی پر از هوا هستند. شش ها روی هم افتادگی دارند.

پوست قورباغه دارای رگ های خونی ریز است که در واقع یکی از راه های تنفسی قورباغه تنفس پوستی است. پوستی که نازک است و رگ ها بر روی آن قرار دارند تنفس پوستی را انجام می دهند.

برای دیدن دستگاه ماهیچه ای بخشی از ماهیچه ی پا را برش می دهیم که ماهیچه از بخش هایی از هم تفکیک می شود که به سیستم اسکلتی متصل است.

قورباغه ها برای جهش از ماهیچه پا استفاده می کنند. در بدن قورباغه ماهیچه ها چهارسرران، ساق پا و دست ها و پوشش کلی بدن که ازناحیه ماهیچه ای تشکیل شده است وجود دارد که با هم تفاوت دارند. در قورباغه ها سیستم عصبی بسیار واضح است که به صورت رشته های سفید در ناحیه پشتی قرار دارند که بسیار محکم اند منتها از ناحیه نخاعی وارد شده اند.

در قورباغه ها زبان در قسمت جلویی متصل است و نوک زبان در عقب قرار دارد زیرا بتواند حداکثر استفاده را از زبان بکند. زبان قورباغه به صورت دو شاخه ای است و بسیار چسبناک است.

با باز کردن دهان پرده صماغ را می توان دید که اگر از ناحیه دهانی آن را ادامه بدهیم به پرده صماغ در داخل بدن می رسیم همچنین شیپوراستاش،اپی گلوت، دندان فک بالارا نیز مشاهده کرد.

 گردآورنده: نازنین دلشادیان

+ نوشته شده در  یکشنبه شانزدهم خرداد 1389ساعت 16:7  توسط نازنین دلشادیان  |